18 Maji 2026

Rusia po anashkalon sanksionet perëndimore në shumë fusha. Tani, një Airbus A320, dikur në shërbim të Air Albania, ka dalë në sipërfaqe në Moskë. Avionët po importohen vazhdimisht nëpërmjet rrugëve të tërthorta dhe ndryshimeve të maskuara të pronësisë

Aviacioni civil rus është prej vitesh nën presion. Që nga sanksionet perëndimore pas sulmit rus ndaj Ukrainës, Rusisë i mungojnë pjesët rezervë, qasja në mirëmbajtje dhe avionët e rinj nga Airbus, Boeing dhe prodhues të tjerë. Por në vend që të ndalojë fluturimet, Moska vazhdon të gjejë mënyra të reja për të siguruar avionë. Shembulli më i fundit: në mesin e majit u shfaq papritur në Moskë një Airbus A320 që më parë kishte shërbyer edhe për kompaninë Air Albania, raportoi Aero Telegraph. Por si funksionon kjo skemë?

Një nga vendet më të përdorura si pikë tranziti është Omani. Atje avionët “zhduken” nga vëmendja e Perëndimit përpara se të rishfaqen në Rusi ose në Bjellorusinë e sanksionuar. Arsyeja: Omani nuk i zbaton sanksionet kundër Rusisë.

Në verën e vitit 2024, një Airbus ACJ320 u transferua përmes Maskatit drejt Moskës, duke shkaktuar reagime ndërkombëtare. Avioni ishte ndërtuar në Hamburg në fund të vitit 2019 dhe më pas ishte shndërruar në një avion luksoz. Ai ndryshoi disa herë pronarë dhe shtete — përfshirë Maltën, San Marinon, Azerbajxhanin dhe për pak kohë edhe Taxhikistanin.

Në qershor 2024, avioni u ri-regjistrua në Rusi. Pak para kësaj ai kishte fluturuar nga Omani në Moskë. Sot ndodhet në Moskë dhe besohet se i përket një biznesmeni të pasur rus. Ndryshimet e shumta të pronësisë dhe shteteve duken të dyshimta dhe krijojnë përshtypjen se rruga e avionit ishte bërë qëllimisht sa më e ndërlikuar para mbërritjes në Rusi.

2. Pranvera 2026: A320 që dikur fluturonte për një kompani evropiane

Shembulli më i fundit i “flotës ajrore në hije” të Rusisë është një Airbus A320 që u shfaq në Moskë, megjithëse deri në prill ishte i magazinuar në Stamboll. Më parë avioni kishte fluturuar për Etihad Airways dhe më pas për Air Albania. Pas një ndalese në Oman, ai përfundoi në Rusi.

Avioni ishte prodhuar në Tuluzë në vitin 2011 dhe fillimisht shërbeu për Etihad Airways. Në vitin 2022 ndryshoi pronar dhe u ble nga kompania leasing GA Telesis, e cila e dha me qira për Air Albania nga marsi 2023 deri në tetor 2025. Pas kthimit nga Tirana, avioni u magazinua në Stamboll deri në mesin e prillit. Tani ai është parë në Moskë me regjistrim rus dhe operohet nga një kompani ruse e specializuar në avionë privatë, charter dhe shitje avionësh.

3. Bombardier Global 6000: i stacionuar më parë në Zvicër

Në shkurt, “Tribune de Genève” raportoi se një avion privat që më parë ishte stacionuar në Zvicër po fluturonte tashmë me regjistrim rus. Bëhej fjalë për një Bombardier Global 6000 që për vite me radhë kishte qenë në Gjenevë dhe i përkiste kompanisë Swiss Private Jet.

Pas vitit 2023, struktura e pronësisë kaloi përmes një kompanie në kantonin Nidwalden dhe në fund të vitit 2025 avioni u hoq nga regjistri zviceran. Si destinacion eksporti ishte deklaruar Omani.

Operatori theksoi se shitja ishte kryer sipas rregullave dhe nën mbikëqyrjen e autoriteteve zvicerane. Kontrata e shitjes detyronte blerësin të respektonte sanksionet ndërkombëtare. Zyra Federale Zvicerane e Aviacionit Civil konfirmoi eksportin drejt Omanit dhe heqjen nga regjistri, por kontrolle të tjera nuk pati.

Këto raste tregojnë sa fleksibël janë bërë Rusia dhe partnerët e saj në zhvendosjen e avionëve. Omani është në qendër të vëmendjes sepse mungesa e sanksioneve e bën vend ideal për tranzit dhe fshehje të pronësisë, duke e bërë më të vështirë gjurmimin e ndryshimeve të pronarëve dhe destinacionit final të avionëve.